Komisja Europejska zarzuciła platformie TikTok naruszenie unijnego aktu o usługach cyfrowych przez algorytm rekomendacji napędzający sekcję „Dla Ciebie”. Według regulatora mechanizm serwisu wywołuje tak zwany efekt króliczej nory, wielokrotnie podsuwając odbiorcom materiały dotyczące izolacji, smutku oraz zaburzeń postrzegania własnego ciała. Wstępne ustalenia zmuszają właścicieli aplikacji do przebudowy systemu pod groźbą dotkliwej kary finansowej.
Pętla rekomendacji zagraża dobrostanowi użytkowników
Unijni urzędnicy wskazują, że obecna konstrukcja kanału z rekomendacjami zamyka użytkowników w ciasnych bańkach tematycznych. Gdy algorytm zarejestruje zainteresowanie filmami o przygnębiającym wydźwięku, natychmiast zwiększa ich udział w strumieniu treści. Zjawisko to dotyka w szczególności osoby niepełnoletnie, które najtrudniej radzą sobie z ciągłą ekspozycją na szkodliwe wzorce.
Za każdym razem, gdy użytkownik przewija lub lajkuje wideo na TikToku, algorytm serwuje więcej tego samego, wciągając go w królicze nory, z których trudno uciec. Dzisiejsze wstępne ustalenia ponownie pokazują, że TikTok musi zintensyfikować wysiłki na rzecz ochrony dobrostanu użytkowników, w tym osób niepełnoletnich – oświadczyła Henna Virkkunen, wiceprzewodnicząca wykonawcza Komisji Europejskiej do spraw suwerenności technologicznej, bezpieczeństwa i demokracji (tłumaczenie redakcji).
Dotychczasowe zabezpieczenia okazały się nieskuteczne
Kolejne zarzuty pojawiają się zaledwie kilka miesięcy po oficjalnym uznaniu interfejsu TikToka za nadmiernie uzależniający. Twórcy platformy wdrożyli wprawdzie wewnętrzne narzędzia ograniczające zjawisko pętli tematycznych, jednak unijna kontrola wykazała ich znikomą efektywność w praktyce.
Władze w Brukseli domagają się teraz gruntownej zmiany architektury rekomendacji. Jeżeli spółka zlekceważy wymogi regulatora, Komisja Europejska może nałożyć karę sięgającą do 6 procent jej rocznego globalnego obrotu. Podobną presję prawną wywierają obecnie władze w Stanach Zjednoczonych, gdzie toczą się procesy dotyczące wpływu aplikacji na zdrowie psychiczne dzieci.
Przełom w egzekwowaniu aktu o usługach cyfrowych
Od wejścia w życie aktu o usługach cyfrowych w 2023 roku Bruksela wszczęła postępowania przeciwko serwisom X, Meta, Temu czy AliExpress. Wcześniejsze sprawy dotyczyły jednak głównie nielegalnych towarów, weryfikacji wieku lub moderacji wypowiedzi.
Przypadek TikToka stanowi pierwszy precedens, w którym bezpośrednią podstawą formalnego zarzutu stała się sama logika działania algorytmu rekomendującego. Decyzja ta wyznacza nowy kierunek kontroli nad platformami internetowymi w całej Unii Europejskiej.