Osoby odkładające modernizację komputera w nadziei na rychły spadek cen kart graficznych muszą zweryfikować swoje plany. Gwałtowny popyt na pamięci operacyjne ze strony centrów danych sztucznej inteligencji doprowadził do strukturalnego deficytu krzemu. W rezultacie producenci sprzętu przesuwają moce produkcyjne do najbardziej dochodowych układów serwerowych, pozostawiając rynek konsumencki z drastycznie ograniczoną podażą i rekordowo wysokimi marżami dystrybutorów.
Sklepowe realia: flagowe układy wyceniane jak używane samochody
Skala podwyżek na rynku konsumenckim osiągnęła niespotykany dotąd poziom, deklasując wskaźniki ogólnej inflacji. W polskich sklepach zakup topowych konstrukcji stał się wydatkiem zaporowym dla większości entuzjastów. W ofercie sklepu x-kom karta graficzna Gigabyte GeForce RTX 5090 Gaming OC 32GB GDDR7 (kod producenta GV-N5090GAMING OC-32GD, SKU 1309814) została wyceniona na kwotę 36 999 zł brutto. Taki pułap cenowy sprawia, że pojedynczy podzespół przewyższa koszt kompletnego, zaawansowanego zestawu komputerowego z poprzednich generacji.
Sytuacja w Polsce odzwierciedla zjawiska widoczne na całym świecie. W Stanach Zjednoczonych baza cenowa Tom's Hardware odnotowuje, że ten sam flagowiec Nvidii sprzedawany jest obecnie średnio o 4920 dolarów powyżej sugerowanej ceny detalicznej, która w momencie premiery w styczniu 2025 roku wynosiła 1999 dolarów. Z kolei na rynku japońskim stawki za karty do gier wzrosły o około 41 procent względem wygórowanych poziomów amerykańskich. Drożyzna uderza również w konsole i laptopy, co według ustaleń The Economist doprowadziło do pierwszego od dwóch lat spadku globalnych dostaw komputerów osobistych.
Pamięci HBM drenują linie produkcyjne kosztem standardowego DRAM-u
Źródło obecnego kryzysu leży w technologii pamięci półprzewodnikowych. Budowa wielkoskalowych klastrów obliczeniowych wymaga olbrzymich wolumenów pamięci o wysokiej przepustowości HBM, niezbędnych do trenowania i obsługi modeli AI. Moduły HBM powstają na tych samych waflach krzemowych co standardowe kości DRAM stosowane w pamięciach operacyjnych i kartach graficznych. Ponieważ marże na sprzedaży HBM są o około 30 procent wyższe niż w segmencie tradycyjnym, fabryki bez wahania przekierowują wolne linie produkcyjne na zamówienia korporacyjne.
Według raportu banku inwestycyjnego JP Morgan do końca 2026 roku ceny pamięci DRAM wzrosną aż o 400 procent w porównaniu ze stawkami z 2024 roku. Dodatkowo szacunki wskazują, że same centra danych AI pochłoną w tym roku około 70 procent globalnej podaży DRAM. Sytuację komplikuje trwające wdrożenie generacji HBM4 oraz HBM4E, które ze względu na skomplikowany proces montażu pochłania jeszcze więcej surowca. Przedstawiciel firmy Samsung ujawnił agencji Reuters, że udział HBM w całkowitej produkcji DRAM koncernu wzrośnie z 20 procent w 2026 roku do prawie 30 procent w 2027 roku, a do 2029 roku może zbliżyć się do 40 procent.
Rynek pamięci jest ściśle scentralizowany, gdyż trzej najwięksi wytwórcy – Micron Technologies, Samsung Electronics oraz SK Hynix – kontrolują łącznie około 90 procent globalnych dostaw. Każda decyzja tego tercetu natychmiast przekłada się na dostępność komponentów dla graczy. Micron już w zeszłym roku całkowicie zrezygnował z bezpośredniej sprzedaży konsumenckiej, koncentrując zasoby wyłącznie na kontraktach serwerowych. W efekcie producenci kart graficznych muszą licytować się o resztki przydziałów krzemu z gigantami chmurowymi.
Wyniki finansowe AMD pokazują marginalizację sektora gamingowego
Skalę rynkowego przetasowania dobitnie potwierdzają oficjalne sprawozdania finansowe czołowych projektantów chipów. W opublikowanym raporcie finansowym AMD za trzeci kwartał 2026 roku firma pochwaliła się rekordowymi przychodami na poziomie 13,377 miliarda dolarów, co oznacza wzrost o 45 procent rok do roku. Motorem napędowym całego przedsiębiorstwa stał się segment Data Center, który wygenerował rekordowe 8,5 miliarda dolarów przychodu, rosnąc o 97 procent rok do roku za sprawą popytu na procesory AMD EPYC oraz układy akcelerujące AMD Instinct z serii MI450.
Na drugim biegunie znalazł się dział Gaming, którego przychody w trzecim kwartale 2026 roku spadły aż o 40 procent w ujęciu rocznym, osiągając zaledwie 773 miliony dolarów. Spółka otwarcie wyjaśnia ten zjazd niższymi wpływami z układów graficznych dla graczy oraz chipów semi-custom projektowanych do konsol. Dział konsumencki Client wzrósł wprawdzie o 7 procent do 2,9 miliarda dolarów dzięki sprzedaży mobilnych procesorów Ryzen, lecz to infrastruktura sztucznej inteligencji stanowi obecnie fundament rentowności firmy.
Komentując wyniki kwartalne, dyrektor generalna AMD dr Lisa Su zapowiedziała dalsze przyspieszenie wzrostu w czwartym kwartale 2026 roku, związane ze skalowaniem produkcji platform Helios oraz rozwiązań serwerowych Venice. Prognoza na kolejny kwartał zakłada przychody rzędu 17 miliardów dolarów. Taki bilans finansowy jasno dowodzi, że priorytetem dla producentów krzemu są wielomiliardowe kontrakty z korporacjami takimi jak Meta, OpenAI, Oracle czy Microsoft, a nie walka o portfele graczy na rynku detalicznym.
Dostawcy wyprzedali linie produkcyjne, kryzys może sięgnąć 2030 roku
Wypowiedzi najważniejszych postaci branży półprzewodników rozwiewają nadzieje na szybkie uzdrowienie łańcuchów dostaw. Prezes Micronu Sanjay Mehrotra podczas konferencji z inwestorami wprost ostrzegł, że dostępność pamięci w latach kalendarzowych 2027 i 2028 okaże się znacznie bardziej ograniczona niż w 2026 roku. Koncern zdołał już zakontraktować 75 procent swojego wolumenu HBM przewidzianego na 2027 rok, uzyskując stawki wyraźnie wyższe od obecnych. Z kolei według danych firmy analitycznej KB Securities Samsung sprzedał niemal 80 procent planowanej na 2027 rok produkcji pamięci, z czego około 70 procent zabezpieczono długoterminowymi umowami pięcioletnimi.
Jeszcze bardziej pesymistyczną diagnozę przedstawił prezes SK Hynix Kwak Noh-jung, który w oświadczeniu dla agencji Reuters określił nadchodzący rok jako najgorszy w historii branży pod względem równowagi podażowej. Przewodniczący grupy SK Chey Tae-won doprecyzował podczas wystąpienia na wydarzeniu Nvidii, że uruchomienie nowych fabryk waflów krzemowych zajmie co najmniej cztery do pięciu lat. Jego zdaniem podaż pamięci będzie pozostawać o około 20 procent poniżej realnego popytu co najmniej do 2030 roku. Choć prezes firmy Acer Jason Chen sugerował szansę na stabilizację cen pod wpływem tańszych alternatyw z Chin, szef Nvidii Jensen Huang odrzucił tezę o nadpodaży, kwitując, że zapotrzebowanie na pamięć w infrastrukturze obliczeniowej nigdy się nie wyczerpuje.
Praktyczne wnioski: jak podejść do rozbudowy peceta w dobie drożyzny
Brak perspektyw na obniżki cen wymusza pragmatyczną zmianę podejścia do konfiguracji domowego stanowiska. Zakup najnowszego akceleratora ze sklepowej półki oznacza dzisiaj zaakceptowanie wielokrotnej marży spekulacyjnej. Zamiast wymieniać całą platformę lub polować na rzadkie dostawy kart najnowszej generacji, bardziej racjonalnym krokiem staje się celowana modernizacja pozostałych komponentów. Zastąpienie wolniejszego dysku szybkim nośnikiem NVMe, wymiana procesora na mocniejszą jednostkę w ramach obecnego gniazda czy dołożenie pamięci operacyjnej przed kolejnymi podwyżkami pozwala wydłużyć żywotność komputera o kolejne dwa lub trzy lata bez konieczności płacenia kilkudziesięciu tysięcy złotych za samą kartę graficzną.